De boom blijft liggen waar hij valt

Gisteren zagen we hoe God door de mond van Ezechiël duidelijk maakt dat iedereen verantwoordelijk wordt gehouden voor zijn eigen daden, rechtvaardige dan wel zondige. In Prediker 11:3 wordt dezelfde waarheid vermeld in het beeld van een boom die omvalt:

Of een boom naar het zuiden valt of naar het noorden, op de plaats waar de boom valt, daar blijft hij liggen.

De vallende boom komt overeen met een mens die sterft. Op de plaats waar de boom valt, daar blijft hij liggen. De positie waarin de boom valt, beslist over de positie waarin hij zal sterven. De toestand waarin een mens sterft – de toestand van zijn ziel bij de dood – is beslissend voor wat zijn toestand in de eeuwigheid zal zijn. In dit opzicht moet iedere ziel alleen voor zichzelf rekenschap afleggen en is hij alleen verantwoordelijk voor zijn eigen toestand.

De passages die we gisteren en vandaag bekeken hebben – in Ezechiël en in Prediker – gaan over het eeuwige oordeel van God over iedere individuele ziel. De bestemming van iedere ziel wordt bepaald door de toestand waarin hij of zij sterft.

Aan de andere kant gingen de teksten die we eergisteren lazen – uit Exodus en Jeremia – over de oordelen van God in de geschiedenis, die zich van geslacht tot geslacht uitwerken in de ervaring van families, van naties en van hele rassen of volken.

In dit licht bezien, is er geen conflict of tegenspraak tussen deze twee voorbeelden van Gods oordeel. In de geschiedenis heeft het gedrag van een generatie een belangrijke uitwerking, ten goede of ten kwade, op de loop van de generaties die na hen komen. Dit maakt dus deel uit van Gods oordeel in de geschiedenis.

Maar in de eeuwigheid, nadat de tijd en de geschiedenis voleindigd zijn, zal iedere ziel alleen voor zijn eigen karakter en gedrag rekenschap afleggen aan God. Geen ziel zal gerechtvaardigd worden door de gerechtigheid van een ander; en geen ziel zal veroordeeld worden voor de goddeloosheid van een ander. Dat is Gods oordeel in de eeuwigheid.