Verstandelijke verlichting

Op het gebied van het denken is de uitwerking van Gods Woord eveneens uniek. Dit wordt vermeld in Psalm 119:130:

Het opengaan van Uw woorden geeft licht, het schenkt eenvoudigen inzicht.

De psalmist noemt hier twee uitwerkingen die Gods Woord in het denken heeft: ‘licht’ en ‘inzicht’. In de wereld van vandaag wordt onderwijs waarschijnlijk veel hoger aangeslagen en meer nagejaagd dan in enige voorafgaande periode van de menselijke geschiedenis. Toch is werelds onderwijs niet hetzelfde als ‘licht’ en ‘inzicht’. Het is er ook geen vervanging voor. Voor licht is werkelijk geen vervanging. Niets in het hele universum kan doen wat licht doet, of de plaats van licht innemen.

Zo is het ook met Gods Woord en het menselijk verstand. Niets anders kan in het menselijk verstand doen wat Gods Woord doet, en niets anders kan de plaats van Gods Woord innemen. Werelds onderwijs is een goed iets, maar het kan misbruikt worden. Een intellectuele geest is een fijn instrument, net als een scherp mes. Maar een mes kan men misbruiken. Iemand kan een scherp mes nemen en het gebruiken om er brood voor het gezin mee te snijden. Een ander zou precies hetzelfde mes kunnen nemen en het gebruiken om er een medemens mee te doden.

Hetzelfde geldt voor werelds onderwijs. Het is iets geweldigs, maar het kan misbruikt worden. Los van de verlichting door Gods Woord kan het enorm gevaarlijk worden. Een natie of beschaving die werelds onderwijs op de eerste plaats stelt maar geen plaats geeft aan Gods Woord, smeedt eenvoudig de werktuigen voor haar eigen vernietiging. De recente geschiedenis van de ontwikkelingen in de techniek van atoomsplitsing in de afgelopen honderd jaar, is een van de historische voorbeelden daarvan.

Aan de andere kant is het zo dat Gods Woord aan de mens dingen laat zien die hij nooit met zijn gewone verstand zou ontdekken: de realiteit van God de Schepper en Verlosser; het ware doel van zijn bestaan; de eigen innerlijke aard van de mens; zijn oorsprong en zijn bestemming. In het licht van die openbaring krijgt het leven een volkomen nieuwe betekenis. Met een verstand dat zo verlicht wordt, ziet een mens zichzelf als deel van een bijzonder, begrijpelijk plan dat het universum omspant. Als hij zijn plaats vindt in dit goddelijke plan, krijgt hij een gevoel van eigenwaarde en persoonlijke vervulling dat voorziet in zijn diepste verlangens voor en dat hem vervulling geeft.